ABD Lider Yardımcısı JD Vance, Amerikan yayın kuruluşu CNN’de katıldığı bir programda ABD-İran mutabakatını kıymetlendirdi.
Mutabakat metninin “yaklaşık bir buçuk sayfa” olduğunu aktaran Vance, bu nedenle bu evrakın “çok genel” olduğunu lakin İran’la yapılan görüşmelerin kıymetli bir kesimi olduğunu tabir etti.
Vance, “Birçok mevzuda, bu mevzuları teknik müzakere kademesinde çözmemiz gerekecek, fakat mutabakat zaptı, İranlıların mutabakatın yararlarından yararlanarak yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlayacak bir çerçeve oluşturuyor” sözlerini kullandı.
Başkan Yardımcısı Vance, muahede kapsamında İran için iki muhtemel yol olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
“Birinci seçenek, fevkalâde ekonomik yaptırımlar altında kalmaları, bu da askeri güçlerini asla tekrar inşa edemeyecekleri ve nükleer programlarını asla tekrar oluşturamayacakları manasına geliyor, ya da kontrol, rejiminin itimatla nükleer programlarını yine inşa etmeyeceklerini doğrulanabilir bir halde göstermeleri. Bunu yaparlarsa, bu durum tüm bölgeyi dönüştürecek.”
Vance, kelam konusu mutabakatın “en kıymetli yanının” İran’ın nükleer silah üretmeme konusunda doğrulanabilir bir taahhüt vermesi olduğunu vurgulayarak, Tahran idaresinin bunu yerine getirmesi durumunda bundan yarar göreceğini tabir etti.
Söz konusu mutabakatta İran’ın varlıkların dondurulmasının kaldırılması yahut yaptırımların hafifletilmesi konusunda yazılanlarla ilgili soruya Vance, “Ne ABD’den ne de Körfez’deki müttefiklerimizden tek bir dolar bile yaptırım hafifletmesi yahut varlıkların dondurulmasının kaldırılması olmadı” dedi.
Üst seviye ABD’li bir yetkili, daha evvel yaptığı bir açıklamada, İran’la mutabakat zaptının ABD ismine Lider Donald Trump ve Lider Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını belirtmişti.
ABD’li yetkili, “Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilgilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları hususlarında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya iktisadına o kadar sıcak karşılanacaklar” demişti.
ABD ile İran ortasındaki mutabakatın ayrıntılarının 24 ila 48 saat içinde kamuoyuna açıklanacağını kaydeden yetkili, bu ayrıntılarla birlikte herkesin mutabakatı daha uygun kavrayacağını söylemişti.
ABD’li yetkili, İran’ın taahhütlerine bağlı olduğunu göstermesi durumunda 300 milyar dolarlık dondurulmuş olan fonlarının yavaş yavaş hür bırakılacağını öne sürmüştü.
Öte yandan yetkili, İsrail’in Lübnan’dan geri çekilip çekilmeyeceği ile ilgili bir soruya cevap verirken, mutabakatta İsrail’in geri çekilmesi üzere unsur olmadığını aktarmıştı.
Kaynak: Cumhuriyet

