Türkiye genelinde milyonlarca öğrencinin geleceğini yakından ilgilendiren Liselere Geçiş Sistemi (LGS) ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) için geri sayım sürerken, konutlardaki gerilim de giderek artıyor.

Uzman pedagog Ebru Şen, ailelerin imtihan periyodunda çocuklarına nasıl dayanak olabileceğini ve sık yapılan irtibat kusurlarını anlattı.

Şen, LGS periyodundaki öğrencilerin korkuyu daha çok fizikî ve davranışsal belirtilerle gösterdiğini söyledi. Karın ve baş ağrısı, iştahsızlık, tırnak yeme ya da ani öfke patlamalarının bu belirtilerin başında geldiğini söz eden Şen, soyut düşünme marifetlerinin şimdi tam gelişmemesi nedeniyle derdin birden fazla vakit vücut üzerinden dışa vurulduğunu söyledi.

YKS kümesinde ise durumun farklı olduğunu vurgulayan Şen, kimlik gelişimi ve gelecek derdi iç içe geçerken kronik yorgunluk, duygusal tükenmişlik ve toplumsal geri çekilmenin öne çıktığını söz etti. Şen, bilhassa kimi öğrencilerin dışarıdan sakin görünse de ağır korkuyu içselleştirerek yaşayabildiğini aktardı.

OLUMSUZ GÖRÜLMEMELİ

Kaygının büsbütün olumsuz görülmemesi gerektiğine değinen Şen, orta seviye telaşın odaklanmayı ve öğrenmeyi desteklediğini belirtti. Ebeveynlerin en sık düştüğü yanlışın karşılaştırma yapmak olduğunu söyleyen Şen, “Komşunun oğlu şu okulu kazandı” üzere tabirlerin öğrencide yetersizlik hissini güçlendirebildiğine dikkat çekti. İkinci kusur ise daima performans sorgulamak. “Kaç soru çözdün, netlerin kaç?” üzere soruların takviyeden çok denetlenme hissini yarattığını tabir eden Şen, üçüncü kusurun ise hisleri küçümsemek olduğunu aktardı.

Şen, “Abartıyorsun, herkes imtihana giriyor” üzere cümlelerin öğrenciyi yalnızlaştırırken “Zorlandığını görüyorum, bu çok anlaşılır” yaklaşımının tasayı azaltmada daha tesirli olduğunu lisana getirdi.

MESAJ ÖNEMLİ

Sınavı büsbütün görmezden gelmenin de daima gündemde tutmanın da yanlışsız olmadığını belirten Şen, istikrarlı bir yaklaşım önerdi. Akşam yemeklerinde sadece imtihan konuşmak yerine öğrencinin hislerine, günlük yaşantısına yahut farklı bahislere yer verilmesi gerektiğini tabir eden Şen bu yaklaşımın öğrenciye “Sen imtihandan ibaret değilsin” iletisi verdiğini söyledi.

Kaygının bulaşıcı bir his olduğunu anımsatan Şen, ebeveynlerin kendi kaygılarını fark etmelerinin değerli olduğunu belirtti. Çocukla konuşmadan evvel “Şu an ona mı yardım etmek istiyorum, yoksa kendi tasamı mı azaltmaya çalışıyorum” sorusunun sorulmasını öneren Şen, çocukların ebeveynlerin kelamlarından çok duygusal durumlarını hissettiğinin altını çizdi.

SINAV SABAHI NASIL DAVRANILMALI?

Uzman pedagog Ebru Şen, sık kullanılan “Sana güveniyoruz, sen yaparsın” cümlesinin bile öğrencide beklenti baskısı oluşturabileceğine dikkat çekti. Bunun yerine “Ne olursa olsun seni seviyoruz” ve “Elinden geleni yapman yeterli” üzere şartsız dayanak iletilerinin daha sağlıklı olduğunu belirten Şen, imtihan sabahında alışılmış bir kahvaltı, sakin bir ortam ve kısa bir sarılmanın öğrenciye itimat hissi verdiğini söyledi.