Cumhuriyet Halk Partisi’ne yönelik “mutlak butlan” kararının yarattığı gerilim, dün parti genel merkezine polis müdahalesiyle yeni bir boyuta taşındı. Bugün piyasalarda iktisada yeni yüklerin gelmesi beklenirken tahribat tesirinin bir ayağı da Türkiye endüstrisinin can damarı Avrupa Birliği (AB) ile ilgilerde olacak. Uzmanlar Avrupa Birliği’nin hukuk ve demokrasiye dayalı, öngörülebilir Türkiye istediğini söylüyor.

Ekonomi idaresinin de yabancı sermaye umudunda kritik gaye olan AB’den birçok siyasetçi, kararın akabinde Türkiye’ye hukukun üstünlüğü, temel haklar, çoğulculuk ve yargının bağımsızlığı unsurlarını bir defa daha hatırlattı. Gümrük birliği muahedesinin kapsamının genişletilmesine yönelik davetlerin güçlendiği bir devirde bu ikazlar, ticari ilgiler tabanını bir defa daha tartışmaya açık hale getirdi.

Türkiye iş dünyası son birkaç aydır gümrük birliğinin de ötesine geçerek adeta rafa kalkmış tam üyelik vizyonunu yine canlandırmaya çalışıyor. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), Avrupa kamuoyuna ve üye ülke pazarlarına yönelik yürüttüğü stratejik bağlantı atılımlarını açık mektuplarla sürdürüyor. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda faaliyet yürüten DEİK Türkiye’nin tam üyeliğinin “Avrupa’nın stratejik özerkliği için zorunlu” olduğunu güçlü bir halde savunurken AB’nin vurguladığı kriterlerin çok uzağındaki gelişmeler, bağlantılarda yeni bir güvensizlik periyodunun habercisi olarak yoruımlanıyor.

REFORM BEKLERKEN…

Paris Bosphorus Enstitüsü başkanı ve DEİK stratejik danışmanı Bahadır Kaleağası dünyanın daha güçlü bir Avrupa’ya, Avrupa Birliği’nin ise Türkiye’yi de içeren daha güçlü ve daha bütünleşmiş bir kıtasal perspektife gereksinimi olduğunu; bunun farkında olan AB ülkelerinin bilhassa savunma endüstrinde üretim, Ar-Ge ve finans kıymet ağlarında Türk şirketlerin da yer almasını tercih ettiğini belirtti. Bu tercihte jeopolitik şartların tesirli olduğunu söyleyen Kaleağası; yapay zekâ, ileri teknolojiler, finansal dönüşüm, güç güvenliği ve jeopolitik kırılmalarla şekillenen yeni global sistemde alakaların devamı için şu gerekliliklerin altını çizdi:

“Türkiye demokrasi, kapsamlı eğitim ıslahatı, ileri teknoloji öncelikli sanayi, verimli tarım, toplumsal kalkınma odaklı bir iç siyaset gündeminde ilerlerse, global ortamda yıldızı süratle yükselir.”

OTORİTERLEŞME KIRMIZI ÇİZGİ

Ekonomist Dr. Murat Kubilay da bugün Avrupa’nın Türkiye’ye yaklaşımının güçlü ordulu bir “tampon bölge” ve lojistik koridor mantığından ibaret olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sav ettiği üzere ikili ticareti süratli bir halde arttıracak ve yabancı yatırımcıların Türkiye’de yeni üretim ve dağıtım tesisleri kurulacakları bir durum da gözlemlemediğini söyleyen Kubilay, “Türkiye’nin güç koridoru olma ihtimali, savunma sanayi potansiyeli, turistik hoşlukları ve Avrupa’da üretilmeyen birtakım zirai eserlerin karşılanması üzere dar bağlar mevcut. Elbet ki Avrupa’nın çıkarları içerisinde Türkiye’nin demokratik bir yerde yürümesi olmazsa olmaz şart değil fakat bir taraftan Rusya’da Putin’in vakit içerisinde otoriterleşmesi ve bunun Avrupa barış ve iktisadında yarattığı sonuçlar ortadayken Türkiye’de de Erdoğan’ın sınırsız bir otoriter güç kullanması istenmez” sözlerini kullandı.