İnsanların büyük bir kısmı artık not almak için kağıt kalem kullanmasa da yeni yapılan araştırma bireylerin el yazılarının beyinlerine dair bilgi verebileceğini ortaya koydu. Portekiz’deki Évora Üniversitesindeki araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen çalışma, el yazısındaki değişikliklerin yaşa bağlı önemli bilişsel gerilemenin erken bir belirtisi olabileceğini öne sürüyor.

Yazı yazarken el yazısı hakkında şayet ilkokulda değilsek çok fazla düşünmeyiz. Bunu şuurlu yapmasak da aslında bu süreç art tarafta bir işleyişe sahip. Beynimiz ile hareketlerimiz ortasında bir uyum sistemi vardır.

Frontiers in Humen Neuroscience mecmuasında yayınlanan çalışmadaki nazaran araştırmacılar, herkesin ne hakkında yazdığı konusunda farklı zihinsel yeteneğe sahip olmasına karşın, yazma biçiminin kilit nokta olduğuna inanıyor.

Buna nazaran erken bilişsel gerilemenin belirleyici özelliklerinden biri, yazıyı kağıda dökme biçiminde gözlemlenebilir. Bu da beynin, süratli yazmayı sağlayan karmaşık duyusal etkileşimlerle başa çıkamadığının sinyallerini verir. Şayet beyin, yazarken doğal olarak kabul ettiğiniz bilgileri işleyemiyorsa, bunun sebebi aldığı sinyalleri işlemek için bir performans düşürmesi olabilir.

Évora Üniversitesinde yardımcı doçent olan ve çalışmanın kıdemli müellifi Dr. Ana Rita Matias:

Yazmak yalnızca bir motor aktivite değil, beynin içine açılan bir pencere. Bilişsel bozukluğu olan yaşlı yetişkinlerin el yazısı hareketlerinin zamanlaması ve tertibinde bariz kalıplar sergilediğini bulduk. Daha yüksek bilişsel talepler içeren misyonlar, bilişsel gerilemenin, el yazısı hareketlerinin vakit içinde ne kadar verimli ve dengeli bir formda organize edildiğine yansıdığını gösterdi.

Ekip, yaşlı bakım tesislerinde yaşayan 62 ila 92 yaşları ortasındaki 58 yaşlı yetişkinin el yazısı özelliklerini inceledi. Bu özellikler ortasında, bilişsel gerileme yaşayan bireylerde besbelli farklılık gösteren sürat ve vuruş aktivitesi yer alıyordu. Bu kümede, 38 kişinin tıbbi geçmişinde bilişsel gerileme bildirilmişti.

Tüm iştirakçiler, bir tablet üzerinde kalem kullanarak iki misyon gerçekleştirdi. İştirakçilerden 20 saniye içinde bir sayfaya 10 yatay çizgi çizmeleri ve tıpkı müddet içinde 10 yahut daha fazla nokta işaretlemeleri istendi. Akabinde, araştırmacılar el yazısı suratını kaydederken iki kopyalama ve iki dikte antrenmanı gerçekleştirdi.

Matias, “Zamanlama ve vuruş tertibi, beynin aksiyonları nasıl planladığı ve yürüttüğüyle yakından temaslıdır ve bu da çalışma belleği ve yürütücü denetime bağlıdır,” diye açıklıyor. “Bu bilişsel sistemler geriledikçe, yazma daha yavaş, daha modüllü ve daha az koordineli hale gelir. Buna karşılık, başka özellikler, bilhassa bilişsel gerilemenin erken evrelerinde, nispeten korunmuş halde kalabilir ve bu da onları daha az hassas göstergeler haline getirir.”

Bilim insanları, bu misyonların potansiyel bilişsel gerilemenin emniyetli göstergeleri olmadığı, 58 iştirakçi tarafından gerçekleştirilen kopyalama antrenmanının de birebir formda sonuç vermediğini buldu. Kopyalama vazifesi, çizgiler ve noktalardan daha zorlayıcı, lakin dikte yoluyla yazmaktan daha az zorlayıcı – beynin durumuna dair ince, belgisiz işaretler sunuyordu.

Öte yandan, dinleme, manaya ve akabinde yazmayı içeren dikte antrenmanı daha yeterli sonuçlar verdi.

Dr. Ana Rita Matias, dikte misyonlarının daha hassas olduğunu zira beynin tıpkı anda birden fazla şey yapmasını gerektirdiğini söylüyor. Bunlar; dinlemek, lisanı işlemek, sesleri yazılı forma dönüştürmek ve hareketi koordine etmek. Öte yandan dikte vazifeleri içinde bile farklılıklar ortaya çıkabilir. Daha uzun, daha az kestirim edilebilir yahut dilsel olarak daha zorlayıcı bir cümle, bilişsel kaynaklar üzerinde daha fazla baskı oluşturabilir.

Bilişsel bozukluk hikayesi olan 38 birey ortasında, kısa cümlelerden oluşan daha kolay antrenman dikte misyonunda başlangıç ​​zamanı ve vuruş sayısı kümedeki başkalarından farklılık gösterdi. Cümleler daha karmaşık hale geldiğinde ise iştirakçileri birbirinden ayıran iki değil, üç gösterge ortaya çıktı: el yazısının dikey boyutu, başlangıç ​​zamanı ve müddeti.

Bilişsel gerilemenin teşhisi daha karmaşık olsa da araştırmacılar bu sonuçların sıhhat profesyonellerinin beyin sıhhatini düşük maliyetli ve beden bütünlüğüne ziyan vermeyen, deri yahut dokuların içine girerek gerçekleştirilmeyen tıbbi müdahaleleri içermeyen bir formda izlemeleri için pratik bir test sunduğuna inanıyor. Araştırmacılar ayrıyeten çalışmanın, dahil edilen sonlu popülasyon ve yazma performansı ve suratını etkileyebilecek ilaç kullanımı üzere potansiyel tesirlerin dışlanması da dahil olmak üzere kimi sınırlamaları olduğunu belirtiyor.

Matias, “Uzun vadeli gayemiz, özel yahut değerli ekipman gerektirmeden günlük sıhhat hizmetlerine entegre edilebilen, kullanımı kolay, vakit tasarrufu sağlayan ve uygun fiyatlı bir araç geliştirmektir” diye ekliyor.