Türkiye kırmızı ette yaşanan yüzde 50’lik fahiş artırımları konuşurken sırada artık de tavuk ve yumurta var. Son bir ayda beyaz et ve yumurtada yüzde 20’yi geçen fiyat artışları yaşandı. Afyonkarahisar ve Denizli’de yaşanan kuş gribi nedeniyle yaklaşık 1.5 milyon tavuğun kesildiği bölümde asıl sorunun maliyet kaynaklı artışlar olduğu belirtildi. Üreticilere nazaran kırmızı ete kıyasla fiyatı düşük kalan tavuk ve yumurtada artış yüzde 80’leri bulacak.
Beyaz etin enflasyon karşısında çok ucuz kaldığını belirten Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Birliği Lideri Abdullah Koç, kırmızı etle de fiyat farkının açıldığını belirtti. Dünyada kırmızı et ile beyaz etin fiyat istikrarının yarı yarıya olduğunu belirten Koç, “Kıyma 200 lirayı aştı. Tavuk ise hâlâ 50-60 liraya satılıyor. Tavuk fiyatının en az 80 lira olması lazım ki üretim sürdürülebilir olsun. Yoksa üretici işi bırakıyor. Borsada halka açık olan büyük tavuk firmalarına bakın ziyan ediyorlar” dedi.
Devletin gerekli görüldüğünde maliyetin üstünde fahiş fiyatlarla satılan eserlere müdahale ettiğini hatırlatan Koç, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Aylardır maliyetin altına satıyoruz. Bize de müdahale edilsin o vakit. Yalnızca personellik maliyetimiz yüzde 50 arttı, yemde dolar bazında benzeri oranlarda artış yaşandı. Biz nasıl artırım yapmayalım?”
YUMURTA YÜZDE 20 ZAMLANDI
Yumurtada da fiyat artışları sürüyor. Şubat ayında 40 liraya satılan 10’lu orta uzunluk yumurta şu anda raflarda 48 lira. Bu artışın beyaz etteki üzere maliyetlerden kaynaklandığını belirten yumurta üreticileri geçen yıl Rekabet Kurumu’nun gaye tahtasına oturtuldukları için resmi bir açıklama yapmıyor. Fakat daldan alınan bilgilere nazaran sıkıntılar şöyle:
- Yumurta aylardır maliyetin altına satılıyordu. Aralık ayında 600 dolara alınan soya küspesi şu anda 700 dolar oldu.
- Bu maliyet artışlarında üretim sürdürülemez duruma gelince yumurta fiyatlarına artırım yapıldı.
- Fiyatlar şu an maliyeti yakaladı, ziyan durdu ancak hâlâ kâr edilmiyor.
- Kuş gribi sebebiyle 1.5 milyon tavuk itlaf edildi. Lakin kesime büyük bir tesiri şimdi yok.
ÇİFTÇİ YERALTI SUYU ARIYOR
Türkiye bir yandan sarsıntıyla sarsılırken bir yandan da kuraklıkla baş etmeye çalışıyor. Üreticiler, mart ayına gelinmesine rağmen hâlâ başlamayan yağışlar sebebiyle ekinlerin sararmaya başladığını söylüyor. Denizli’de pamuk üretimi yapan çiftçi Murat Dinçaslan, çok kaygılı bir yılın başladığını söyledi. Yağışlar bu düzeyde seyrederse barajdan alacakları suyun yetmeyeceğini belirten Dinçaslan, “Bu da yüzde 70-80 randıman kaybı yaratır. Çiftçi son umuduyla yeraltı suyu arıyor. Bu durum pamuk fiyatlarını da vuracaktır. Geçen sene 27 lirayı gören pamuk şu an 17 lira civarında. Maliyeti ise 18 lira” dedi.
Hububat Üreticileri Sendikası Kurucusu Abdullah Aysu da Aralık 2022’den itibaren kurak günler yaşandığını belirterek “İç Anadolu’da birkaç gün yağan karı krizi erteledi lakin hâlâ büyük bir tehlike var. Nisan-mayıs yağışları olmazsa bilhassa sarsıntı bölgesinde büyük sorun yaşanacak. Zira oradaki çiftçi zati mağdur ve borçlu sulama yapamayacak. Üreticiye bir an evvel sulama yapabilmesi için gerekli takviyelerin verilmesi lazım” diye konuştu.
Kaynak: Cumhuriyet
